Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej ma przynieść rewolucję w procesie uwierzytelniania się obywateli Unii Europejskiej oraz zarejestrowanych w niej przedsiębiorców. Jedna aplikacja ma zastąpić tradycyjne dokumenty papierowe z zachowaniem wysokiego poziomu bezpieczeństwa i redukcji ryzyka kradzieży danych. Jak będzie to działać w praktyce? Poznaj EUDI Wallet i stan wdrażania tego rozwiązania w naszym kraju.
Co to jest Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej?
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej (EUDI Wallet) ma być bezpłatną aplikacją mobilną lub usługą chmurową wdrażaną w 2026 roku w krajach członkowskich UE zgodnie z przepisami eIDAS 2.0, czyli unijnej nowelizacji z 30 kwietnia 2024 roku. Podstawowym założeniem EUDI Wallet jest bezpieczne przechowywanie danych uwierzytelniających osoby fizyczne lub prawne. Ma to umożliwić szybką weryfikację i potwierdzanie danych w usługach publicznych i prywatnych na terenie całej Unii Europejskiej. Jednym z podstawowych elementów Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej ma być obsługa kwalifikowanego podpisu elektronicznego.
W dużym skrócie Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej ma działać podobnie do doskonale znanego w Polsce mObywatela, tylko na większą skalę, nie tylko na terenie jednego kraju członkowskiego. Nowe przepisy eIDAS 2.0 nakładają na państwa UE obowiązek zapewnienia co najmniej jednego certyfikowanego portfela cyfrowej tożsamości, interoperacyjnego na poziomie całej Unii Europejskiej. Polska pod tym względem znacznie wyprzedziła wiele innych krajów, dzięki mObywatelowi. Obecnym zadaniem zespołu nadzorującego aplikację jest jej połączenie z unijnymi systemami.
Nad całym procesem parasol trzyma Unia Europejska, której zadaniem jest stworzenie wspólnych ram prawnych, standardów technicznych i wymagań w zakresie bezpieczeństwa. Obecnie Komisja Europejska koordynuje fazę pilotażową i rozwój architektury referencyjnej systemu Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej.
Ten artykuł może Cię zainteresować:
Jak działa Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej?
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej to cyfrowy portfel w postaci aplikacji, który przechowuje zweryfikowaną tożsamość danej osoby oraz wgrane przez nią dokumenty elektroniczne wydawane przez administrację publiczną i inne zaufane podmioty. Dzięki temu uwierzytelnienie swojej tożsamości czy potwierdzenie posiadanych uprawnień odbywa się poprzez okazanie dokumentów na smartfonie, a nie w papierowej wersji. Jednocześnie EUDI Wallet honorowany jest na terenie całej Unii Europejskiej, co gwarantują przepisy wspomnianego rozporządzenia eIDAS 2.0.
W praktyce oznacza to, że wybrane dokumenty standardowo noszonych w portfelu w fizycznej postaci zyskują swoje cyfrowe odpowiedniki, które wgrywane są do aplikacji. Jednocześnie podlegają one szyfrowaniu, co zmniejsza ryzyko kradzieży danych i nieautoryzowanego posługiwania się nimi. Cyfrowe odpowiedniki dokumentów są zabezpieczone kryptograficznie i chronione mechanizmami uwierzytelniania, np. biometrią lub kodem PIN.
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej może być wykorzystywany do weryfikacji tożsamości w usługach publicznych i prywatnych, np.
- logowania się do e-administracji,
- składania wniosków urzędowych,
- otwierania konta bankowego,
- podpisywania umów online,
- potwierdzania kwalifikacji zawodowych.
Uwierzytelnienie odbywa się w czasie rzeczywistym. Do tego mechanizm działania EUDI Wallet bazuje na zasadzie minimalizacji danych. Oznacza to, że obywatel UE może się uwierzytelnić, bez konieczności ujawniania nadmiarowych danych. Przykładowo może potwierdzić pełnoletność, bez ujawniania daty urodzenia, czy udowodnić posiadanie uprawnień do kierowania autem, bez okazywania wszystkich danych z prawa jazdy. Wszystko po to, aby zwiększyć prywatność każdej pojedynczej osoby i ograniczyć ryzyko kradzieży danych.
Jakie dane przechowuje Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej?
Zgodnie z przepisami eIDAS 2.0 Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej będzie przechowywać i wykorzystywać różnego rodzaju cyfrowe dokumenty i poświadczenia oraz podstawowe dane obywatela, w tym:
- imię i nazwisko,
- data urodzenia,
- obywatelstwo,
- krajowy identyfikator (w Polsce PESEL),
- dowód osobisty,
- paszport,
- prawo jazdy,
- dyplomy ukończonych studiów,
- certyfikaty ISO i zaświadczenia,
- licencje branżowe,
- poświadczenie o niekaralności,
- e-recepty,
- dane o ubezpieczeniu zdrowotnym,
- dane finansowe.
Ponadto Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej daje możliwość przechowywania usług zaufania, w tym m.in.:
- kwalifikowanego podpisu elektronicznego,
- kwalifikowanej pieczęci elektronicznej.
Ten artykuł może Cię zainteresować:
Obowiązek respektowania EUDI Wallet
Przepisy eIDAS 2.0 wskazują, że EUDI Wallet ma być powszechnie akceptowany na terenie Unii Europejskiej, przy czym od listopada 2027 roku obowiązek taki będą miały wszystkie podmioty stosujące silne uwierzytelnianie i zaawansowane metody weryfikacji tożsamości swoich klientów (tzw. SCA – Strong Customer Authentication), w tym:
- banki i instytucje finansowe,
- duże platformy internetowe,
- inne usługi wymagające wysokiego poziomu bezpieczeństwa.
Przynajmniej na początku dobrowolność w zakresie honorowania Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej będą miały mniejsze sklepy e-commerce, firmy z sektora B2B oraz dostawcy usług cyfrowych. Warto jednak śledzić nowelizacje przepisów europejskich, ponieważ te w najbliższych latach mogą ulec zmianie.
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej w Polsce – od kiedy?
Państwa członkowskie Unii Europejskiej mają czas na wdrożenie EUDI Wallet do końca 2026 roku i przepisy te obejmują również Polskę. Rozwiązanie ma zostać zintegrowane z aplikacją mObywatel. Dzięki temu obywatele Polski zyskają możliwość bezpiecznego potwierdzania tożsamości oraz korzystania z usług publicznych i prywatnych w całej Unii Europejskiej za pomocą aplikacji mobilnej nadzorowanej przez Ministerstwo Cyfryzacji i rozwijanej przez Centralny Ośrodek Informatyki (COI).
Obecnie Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej w Polsce jest w fazie przygotowań i pilotażu. Obejmuje to zarówno procesy legislacyjne, jak i techniczne. Spodziewana wersja testowa EUDI Wallet dla użytkowników w naszym kraju ma pojawić się pod koniec 2026 roku. Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej zostanie dodany jako nowa funkcjonalność w aplikacji mObywatel.
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej – co to i jak działa? – podsumowanie
Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej (EUDI Wallet) to wdrażana w krajach członkowskich Unii Europejskiej aplikacja mobilna przeznaczona do przechowywania dokumentów i tożsamości cyfrowej. System pozwoli na uwierzytelnianie tożsamości przy użyciu danych biometrycznych w celu logowania do usług publicznych lub prywatnych. Podstawą prawną tego narzędzia jest regulacja eIDAS 2.0. Na przełomie 2026 i 2027 roku w ręce użytkowników w Polsce powinna trafić wersja testowa nowej funkcjonalności, dzięki której weryfikacja danych i kwalifikacji zawodowych będzie jeszcze prostsza. Do tego czasu najwyższy poziom bezpieczeństwa i wiarygodności zapewnia kwalifikowany podpis elektroniczny o mocy prawnej równoważnej podpisowi własnoręcznemu.
