Elektroniczny Certyfikat Zgodności (eCoC) ma zautomatyzować obieg danych o nowych samochodach w UE i UK i stanowi ważny element cyfryzacji europejskiej homologacji pojazdów. Sprawdź, czym dokładnie jest cyfrowe świadectwo zgodności, jakie wymagania muszą spełnić producenci i jakie są terminy wprowadzenia eCoC.
Czym jest Elektroniczny Certyfikat Zgodności (eCoC)?
Elektroniczny Certyfikat Zgodności (ang. Electronic Certificate of Conformity) to cyfrowa wersja tradycyjnego Certyfikatu Zgodności (CoC) wystawianego przez producenta pojazdu i potwierdzającego zgodność produkcji z homologacją typu pojazdu i obowiązującymi wymaganiami technicznymi, bezpieczeństwa oraz środowiskowymi. eCoC udostępniany jest za pośrednictwem systemu EUCARIS (European Car and Driving Licence Information System), który jest ogólnoeuropejską platformą do wymiany danych o pojazdach i prawach jazdy wydawanych w UE.
Podstawą prawną wprowadzenia cyfrowego świadectwa zgodności pojazdów jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów.
Podstawowe zastosowania Elektronicznego Certyfikatu Zgodności to:
- potwierdzanie zgodności pojazdu z homologacją typu,
- umożliwienie pierwszej rejestracji pojazdu w kraju Unii Europejskiej,
- ułatwienie importu i eksportu pojazdów między krajami w obrębie UE,
- przyspieszenie wymiany danych pomiędzy producentami, urzędami i systemami rejestracyjnymi,
- ograniczenie ryzyka błędów i fałszerstw dokumentów w wersji papierowej.
Elektroniczny Certyfikat Zgodności zawiera takie dane jak:
- numer VIN pojazdu,
- dane producenta,
- numer homologacji typu,
- data produkcji,
- masa własna i dopuszczalna masa całkowita,
- wymiary pojazdu,
- parametry silnika,
- moc i pojemność jednostki napędowej,
- rodzaj paliwa,
- poziom emisji spalin,
- zasięg pojazdu elektrycznego lub dane dotyczące zużycia paliwa,
- inne dane niezbędne do rejestracji pojazdu.
WAŻNE: eCoC UE zawiera takie same informacje jak papierowy CoC. Przede wszystkim różni się sposobem zapisu w ustrukturyzowanym formacie elektronicznym (najczęściej XML). Taki format pozwala na automatyczne odczytywanie i przetwarzanie danych przez urzędy rejestracyjne, producentów samochodów oraz właściwe organy homologacyjne.
Unia Europejska przechodzi z papierowego CoC do eCoC w ramach procesu cyfryzacji procesów homologacyjnych i rejestracyjnych. Jako zalety tego rozwiązania wymieniane są:
- szybsza rejestracja pojazdów,
- ograniczenie kosztów administracyjnych,
- automatyczna wymiana danych pomiędzy instytucjami,
- eliminacja błędów wynikających z ręcznego przepisywania danych,
- łatwiejszy dostęp do danych technicznych pojazdu w całym cyklu jego życia.
Choć struktura techniczna eCoC w Unii Europejskiej i na rynku brytyjskim jest podobna, to jednak dane zarządzane są przez odrębne systemy informatyczne. Po wyjściu z UE Wielka Brytania stworzyła własny system homologacji pojazdów, w znacznym stopniu dostosowując go do wymogów i standardów rozwiązań unijnych. Podstawowe różnice przedstawia poniższa tabela.
| eCoC w UE | eCoC w Wielkiej Brytanii |
|
|
eCoC – od kiedy obowiązkowy?
Stosowanie certyfikatu eCoC będzie obowiązkowe w Europie od 29 listopada 2026 roku. Opcjonalnie możliwe jest jego wykorzystywanie już od 5 lipca 2026 roku, jednak okres przejściowy wydłużono do listopada. Przepisy te obejmują pojazdy z kategorii M (do przewozu osób), N (do przewozu ładunków) oraz O (przyczep). Szczegółowy podział wskazuje na:
- M1 – samochody osobowe mające nie więcej niż 9 miejsc z kierowcą,
- M2 – autobusy i busy o masie maksymalnej nieprzekraczającej 5 ton i mające więcej niż 9 miejsc z kierowcą,
- M3 – autobusy o masie maksymalnej przekraczającej 5 ton mające więcej niż 9 miejsc z kierowcą,
- N1 – lekkie pojazdy użytkowe, np. busy, auta dostawcze o masie maksymalnej do 3,5 tony,
- N2 – pojazdy ciężarowe o masie maksymalnej od 3,5 do 12 ton,
- N3 – ciężkie pojazdy ciężarowe o masie maksymalnej powyżej 12 ton,
- O1 – lekkie przyczepy o masie maksymalnej do 0,75 tony,
- O2 – przyczepy o masie maksymalnej od 0,75 do 3,5 tony,
- O3 – przyczepy i naczepy o masie maksymalnej od 3,5 do 10 ton,
- O4 – ciężkie przyczepy i naczepy o masie maksymalnej powyżej 10 ton.
WAŻNE: Obowiązkowy eCoC obejmie tylko świadectwa zgodności dla aut produkowanych po oficjalnym wdrożeniu systemu. Nie jest wymagany dla pojazdów trafiających na rynek wcześniej i posiadających papierowy CoC.
eCoC – dla kogo obowiązkowy?
Obowiązek stosowania eCoC dotyczy przede wszystkim producentów pojazdów posiadających unijną homologację typu. Zgodnie z rozporządzeniem UE są oni zobowiązani do generowania, przechowywania i udostępniania certyfikatów zgodności w formie elektronicznej.
Elektroniczne świadectwo zgodności wystawiane jest dla każdego nowego pojazdu produkowanego zgodnie z homologowanym typem i przekazywane właściwym organom rejestracyjnym w formie cyfrowej.
Dostęp do eCoC otrzymają:
- krajowe organy homologacyjne,
- wydziały komunikacji i urzędy rejestrujące pojazdy,
- importerzy i dealerzy samochodowi,
- instytucje odpowiedzialne za nadzór rynku motoryzacyjnego,
- systemy wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi UE.
Elektroniczny format Certyfikatu Zgodności nie obejmuje:
- starszych pojazdów wyprodukowanych przed wdrożeniem systemu,
- pojazdów z homologacją krajową,
- pojazdów indywidualnie dopuszczonych do ruchu,
- pojazdów zabytkowych.
WAŻNE: Na właścicielu pojazdu nie spoczywa żaden obowiązek związany z obsługą eCoC.
eCoC – wymagania
Przepisy unijne określają szczegółowe wymagania dotyczące generowania, przesyłania i przechowywania certyfikatów eCoC, a do najważniejszych z nich należą:
- generowanie certyfikatu w ustrukturyzowanym formacie XML opartym na schemacie IVI – Initial Vehicle Information,
- dostosowanie danych do obowiązujących schematów i standardów UE,
- zawarcie wszystkich wymaganych informacji homologacyjnych i technicznych pojazdu,
- zabezpieczenie integralności i autentyczności danych za pomocą kwalifikowanej pieczęci elektronicznej lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego zgodnych z rozporządzeniem eIDAS,
- dostosowanie danych do automatycznego przetwarzania przez krajowe systemy administracji publicznej i system EUCARIS.
eCoC zapisywany jest w formacie XML, dlatego stosuje się do niego standard XAdES (XML Advanced Electronic Signatures). Ten europejski standard zapewnia integralność danych, automatyczną walidację, zgodność z eIDAS, długoterminową weryfikację podpisu (LTV) oraz honorowanie na terenie całej UE.
Do podpisywania certyfikatów zgodności eCoC wykorzystuje się kwalifikowaną pieczęć elektroniczną przy użyciu danych organizacji, ale użytkownicy mają również możliwość również podpisywania deklaracji kwalifikowanym podpis elektronicznym przy użyciu osoby reprezentującej organizację.
[dynami_cta_pieczec_1]
Ten artykuł może Cię zainteresować:
Kwalifikowana pieczęć elektroniczna a eCoC
Kwalifikowana pieczęć elektroniczna to cyfrowe narzędzie wydawane przez kwalifikowanych dostawców usług zaufania, np. Eurocert, i pozwalające na jednoznaczną identyfikację podmiotu potwierdzającego dokumenty, będąc jedną z możliwości podpisania eCoC przez producenta pojazdu. Przy pieczętowaniu dokumentów elektronicznych wykorzystuje się dane identyfikacyjne, tj. nazwę firmy, adres siedziby, informacje o numerze i rodzaju identyfikacji podatkowej. W praktyce pozwala to na potwierdzenie wygenerowania dokumentu przez konkretnego producenta pojazdu lub jego upoważnioną jednostkę.
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dokument opieczętowany kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną jest równoważny oryginałowi w wersji papierowej. Jednocześnie pozwala na dokładne poświadczenie i integralność dokumentu i doskonale sprawdza się przy pieczętowaniu dużej liczby cyfrowych plików w automatyzowany sposób, np. przy wydawaniu certyfikatów zgodności eCoC.
Drugą z możliwości jest kwalifikowany podpis elektroniczny, który przypisany jest do konkretnej osoby i ma moc podpisu własnoręcznego zgodnie z rozporządzeniem eIDAS. W kontekście eCoC wymaga jednak zarządzania uprawnieniami i certyfikatami dla wielu osób i może stwarzać ryzyko operacyjne przy zmianach kadrowych. Korzystając z kwalifikowanego podpisu elektronicznego, pod dokumentem podpisuje się konkretna osoba, np. inżynier homologacji i to on bierze na siebie odpowiedzialność.
Ze względu na specyfikę eCoC, pierwszym wyborem przy generowaniu certyfikatu zgodności jest kwalifikowana pieczęć elektroniczna, która identyfikuje firmę jako podmiot prawny. Najważniejsze zalety kwalifikowanej e-pieczęci w tym zastosowaniu to:
- brak zależności i powiązania z konkretnym pracownikiem,
- możliwa automatyzacja generowania eCoC,
- proste zarządzanie procesem u producenta,
- zapewnienie ciągłości działania niezależnie od zmian kadrowych.
Ten artykuł może Cię zainteresować:
Elektroniczny Certyfikat Zgodności (eCoC) – co to jest? – podsumowanie
Elektroniczny Certyfikat Zgodności (eCoC) to cyfrowa wersja świadectwa CoC, która ma usprawnić i zautomatyzować obieg danych o pojazdach w Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. Do potwierdzania certyfikatu wymagane jest narzędzie cyfrowe zgodne z rozporządzeniem eIDAS. Docelowym wyborem producentów powinna być kwalifikowana pieczęć elektroniczna, jednak akceptowalny jest także kwalifikowany podpis elektroniczny. Obowiązkowy eCoC wchodzi w życie już 29 listopada 2026 roku i warto wcześniej się do tego przygotować.
